Social media

Zoeken

Nieuwe omgevingswet: kansen voor burgerparticipatie

Op 15 september was ik aanwezig bij de informatiebijeenkomst over de provinciale omgevingsvisie in Leeuwarden. De omgevingsvisie is één van de nieuwe instrumenten die de omgevingswet introduceert. Het doel van deze wet is duidelijk: meer ruimte voor initiatief. Deze nieuwe wet moet de regels voor ruimtelijke plannen vereenvoudigen en samenvoegen. Daarnaast zet de omgevingswet sterk in op het direct betrekken van burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Als adviseur/onderzoeker van Partoer past dit precies in mijn straatje, want burgerparticipatie is één van onze speerpunten.

Hoe houden we Fryslân samen mooi, aantrekkelijk en leefbaar? De provincie Fryslân heeft gedurende een aantal maanden verschillende ‘pop-up kantoren’ geopend waar bewoners en organisaties uitgenodigd werden om mee te denken over de toekomst van Fryslân. Alle Friezen konden inbreng leveren, variërend van opvattingen en ideeën tot concrete uitgewerkte bouwstenen voor de omgevingsvisie. Tijdens dit open planproces zijn naast inhoudelijke thema’s ook de verhouding tussen overheid en samenleving besproken. Volgens ‘de mienskip’ kan meer worden ingezet op burgerparticipatie en medezeggenschap.

Integrale gebiedsgerichte aanpak

Een integrale gebiedsgerichte aanpak lijkt mij het beste antwoord op de verschillende uitdagingen waar we in Fryslân voor staan. De integratie van verschillende beleidsvelden en ambities in één omgevingsvisie vind ik dan ook een zeer goede ontwikkeling. In de praktijk moet echter nog blijken of de omgevingsvisie ook echt een integrale visie inhoudt. Alles valt of staat met een goede uitvoering. Dit betekent dat de betrokken spelers bij de omgevingsvisies op een nieuwe manier tot beleidsvorming moeten komen. Een belangrijke voorwaarde is dat de overheid de dynamiek in een regio benut en dat er voldoende beleidsruimte is voor initiatieven ‘van onderop’.

Zoveel mogelijk lokaal en samen

Het uitgangspunt is dat afwegingen voor besluitvorming over de fysieke leefomgeving zoveel mogelijk op lokaal niveau moet plaatsvinden. Dat biedt mogelijkheden voor inwoners, ondernemers en andere partijen om in een vroeg stadium mee te denken en mee te praten over de invulling van hun leefomgeving.

Waar voorheen de gemeenten vooral ‘van bovenaf’ bepaalden wat er met de fysieke ruimte moest gebeuren, nemen straks hopelijk steeds vaker bewoners en ondernemers het voortouw. Juist hún participatie en inzet zal voor mij de grootste winst zijn van deze nieuwe wet. Doordat je voor een gebied in samenwerking met alle betrokkenen afwegingen maakt, creëer je meer draagvlak en maak je uiteindelijk als overheid betere keuzes.

Niet wachten tot 2019                                                                                          

De omgevingswet treedt begin 2019 in werking. Dat klinkt misschien nog heel ver weg en daarom lijkt het of de voorbereidingen voor deze nieuwe decentralisatie en wetgeving nog wel even kunnen wachten. Dit is naar mijn mening heel onverstandig. Er moet voor die tijd bij gemeenten nog ontzettend veel gebeuren en misschien wel eerst volop geëxperimenteerd worden. Het gaat niet alleen om verandering binnen de gemeenten, maar ook moet er het besef ontstaan bij burgers.

Het is goed dat de provincie Fryslân vast begonnen is met deze nieuwe manier van werken. Ik zou Friese gemeenten aanraden dit voorbeeld te volgen. En als jullie toevallig hulp nodig hebben? Ik weet nog wel een Fries onderzoeks- en adviesbureau met enthousiaste medewerkers die niet kunnen wachten om te helpen met de implementatie van de nieuwe omgevingswet.

Ellen Stutterheim, adviseur en onderzoeker bij Partoer

Voor meer informatie over de Friese provinciale omgevingsvisie: http://www.fryslan.frl/omgevingsvisie

Ander nieuws