Social media

Zoeken

Column: De complexiteit van huurdersparticipatie

Als lid van een belangenvertegenwoordiging voor huurders maak ik de zoektocht naar succesvolle huurdersparticipatie van dichtbij mee. Sinds de nieuwe Woningwet in juli 2015 van kracht is gegaan is de sociale volkshuisvesting meer dan voorheen een gezamenlijke opgave. Zo zijn corporaties, gemeenten en huurdersvertegenwoordiging samen verantwoordelijk voor het maken van prestatieafspraken.  

Zoektocht

Hoe geef je vorm aan goede huurdersparticipatie? Huurdersverenigingen en woningcorporaties zijn op zoek naar antwoorden op deze vraag. Het lukt veel corporaties vaak nog onvoldoende om de complexiteit van beleid goed uit te leggen aan vrijwilligers in huurdersorganisaties. Om het begrijpelijk te houden wordt vaak gekozen voor een verhaal op hoofdlijnen, waar afwegingen en nuanceringen worden weggelaten. Het gevolg is dat huurdersverenigingen de context niet goed kunnen overzien en er geen inhoudelijk en constructief gesprek ontstaat. Het is naar mijn mening belangrijk om eerst stil te staan bij een gezamenlijke visie over de volkshuisvestelijke opgave in een regio. Hierdoor ontstaat er meer verbinding en een gesprek waaraan iedereen inhoudelijk kan bijdragen. Mijn advies: Wees transparant, Laat dilemma’s zien en geef inzicht in de afwegingen bij beleidskeuzes.

Prestatieafspraken geen garantie voor succes

Prestatieafspraken die voldoen aan de nieuwe Woningwet, zijn geen garantie voor succes in de uitvoering. De wet is een prikkel, maar de kracht zit hem voor mij in een gezamenlijk proces, oprechte motivaties en gelijkwaardigheid. Ook is de integraliteit in prestatieafspraken en woonvisies erg belangrijk. De tijd dat een woonvisie enkel voorschreef hoeveel woningen er gebouwd moesten worden ligt achter ons. Thema’s als zorg, leefbaarheid en duurzaamheid zijn ook nadrukkelijk verbonden aan het thema wonen. Een goed resultaat kan alleen worden behaald in samenwerking met woningcorporaties, zorgaanbieders, huurders en marktpartijen samen. Zorg ervoor dat alle betrokkenen zijn aangehaakt tijdens het proces.

Meer zeggenschap?

Uit onderzoek in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, komt naar voren dat de nieuwe Woningwet de zeggenschap van huurders in de praktijk heeft vergroot. De betrokkenheid van huurders heeft meerwaarde volgens alle partijen. Wel moet er beter rekening worden gehouden met het feit dat huurdersorganisaties uit vrijwilligers bestaan. Het proces rondom prestatieafspraken vergt veel tijd, kennis en deskundigheid. De huurdersorganisaties geven aan tevreden te zijn over het overleg met de corporatie en ervaren toegenomen invloed op het corporatiebeleid. De Overlegwet en Woningwet bieden een stok achter de deur, maar huurders geven aan dat het uiteindelijk om de onderlinge relatie en vertrouwen gaat.

Blijf in gesprek met huurders

Naar mijn mening liggen de oplossingen niet in het verder formaliseren van de huurdersparticipatie. Om huurders meer te laten meedenken, is het belangrijk om naast de formele participatie, zoals het maken van prestatieafspraken, ook te zorgen voor meer informele vormen van participatie. Sluit hierbij aan wat lokaal speelt en gebruik meerdere kanalen. Digitaal kan dit bijvoorbeeld via een huurderspanel, of ga in gesprek met huurders door ze uit te nodigen voor een ‘Participatiecafé’. Betrek huurders zo vroeg mogelijk in processen en stel je zelf de vraag of alleen huurders in beeld moeten zijn, of dat het gaat om alle bewoners in een wijk of dorp. Maar het belangrijkste: investeer van beide kanten in een goede relatie en creëer vertrouwen.

Ellen Stutterheim, consultant en onderzoeker Partoer